slide layer
slide layer
slide layer
slide layer

copyright

آبسه یا عفونت دندان چیست؟

 

آبسه به تجمع چرک گفته می شود. این چرک توسط عفونت باکتریایی به وجود می آید. آبسه دندان در هر محل و ناحیه از دندان ممکن است اتفاق بیفتد. عوامل مختلفی می توانند منجر به ایجاد این مشکل شوند. یکی از انواع آبسه دندان، آبسه نوک ریشه دندان است. آبسه نوک ریشه دندان یا پری اپیکال (periapical) همان طور که از نامش پیداست، در نوک ریشه دندان اتفاق می افتد. نوع دیگری از آبسه هم وجود دارد که به آن آبسه پریودنتال (periodontal) می گویند. این آبسه بر خلاف آبسه پری اپیکال در دندان اتفاق نمی افتد بلکه بافت لثه اطراف ریشه دندان را درگیر می کند.

در این مقاله ما در مورد آبسه پری آپیکال صحبت می کنیم و عوامل ایجاد آن و روش های درمان آن را مطرح می کنیم.

آبسه یا عفونت دندان چیست؟

آبسه پری آپیکال

آبسه پری آپیکال معمولا به علت خرابی دندان ایجاد می شود. وقتی خرابی دندان درمان نشود و به تدریج پیشرفت کند، یا وقتی که دندان آسیبی دیده باشد و به آن رسیدگی نشده باشد، باکتری ها فعالیت خود را در دندان شروع می کنند که نتیجه آن آبسه خواهد بود.

دندان پزشک برای درمان آبسه دندان، باید دندان را خالی کند. یعنی با تخلیه و تراشیدن بخشی از بافت دندان، از شر عفونت باکتریایی که آن جا توسعه پیدا کرده است هم راحت می شود. اگر امکانش وجود داشته باشد، دندان پزشک با انجام درمان مجرای ریشه دندان، آن را نجات می دهد و مشکل را حل می کند. درمان ریشه دندان در واقع خالی کردن قسمت پالپ دندان است که در عموم به اصطلاح به آن عصب کشی گفته می شود.

گاهی اوقات ممکن است شرایط عفونت دندان طوری باشد که انجام درمان ریشه دندان موثر واقع نشود. در این مورد مجبورید دندانی که آسیب دیده است را بکشید. دقیقا به همین دلیل است که آبسه دندان باید خیلی جدی گرفته شود چون به راحتی ممکن است باعث از دست رفتن دندان تان شود. به علاوه، عفونت دندان مشکلات و عوارض دیگری هم می تواند داشته باشد و  تا حدی ممکن است مشکل ساز شود که برای سلامت تمام بدن یک تهدید شود.

 

علائم آبسه دندان

علائم و نشانه های آبسه دندان شامل این موارد می شوند:

  • دندان درد شدید، مزمن و نبضی که تا استخوان فک، گردن یا گوش ها گسترش پیدا می کند
  • حساس شدن دندان به گرما و سرما
  • حساس شدن دندان به فشار ناشی از جویدن یا گاز زدن با دندان
  • تب
  • تورم در بخش هایی از صورت و یا گونه
  • برآمدگی های حساس و متورم در زیر فک یا روی گردن
  • احساس بوی متعفن و بد به صورت ناگهانی یا حس کردن طعم بد یا مایع شور در دهان. اگر آبسه پاره شود همراه با بو و یا طعم بد، کاهش درد را هم تجربه می کنید.

 

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

آبسه یا عفونت دندان چیست؟

در صورتی که هر کدام از علائم و نشانه های مربوط به آبسه دندان که پیش تر گفتیم را مشاهده کردید، به دندان پزشک مراجعه کنید. اگر شرایط تان طوری است که نمی توانید به دندان پزشک مراجعه کنید (مثلا تب دارید یا صورت تان به شدت متورم شده است)، بهتر است اول به اورژانس مراجعه کنید.

گاهی وخامت وضعیت تا حدی زیاد می شود که تورم صورت و اشکال در تنفس بسیار شدید می شود که باید سریعا به اورژانس مراجعه کنید. این علائم نشان می دهند که عفونت احتمالا در داخل فک پخش شده است و بافت های اطراف و یا شاید حتی بخش های دیگر بدن را هم درگیر کرده است.

 

علت آبسه پری آپیکال دندان

آبسه یا عفونت دندان چیست؟

آبسه پری آپیکال دندان زمانی اتفاق می افتد که باکتری ها به پالپ دندان حمله می کنند. پالپ دندان داخلی ترین و عمیق ترین بخش دندان است که در آن رگ های خونی، عصب ها و بافت های همبند وجود دارد.

باکتری ها اگر توسط خرابی دندان یا شکاف یا شکستگی سطح دندان وارد پالپ شوند و در آن جا رشد کنند، آبسه دندان اتفاق می افتد. عفونت باکتریایی در این شرایط تا ریشه دندان ادامه پیدا می کند. عفونت باکتریایی اگر در ریشه دندان ماندگار شود، باعث تورم و التهاب نوک ریشه دندان می شود که به آن آبسه پری آپیکال می گویند.

 

چه مسائلی احتمال ابتلا به آبسه پری آپیکال را بیشتر می کنند؟

آبسه یا عفونت دندان چیست؟

آبسه نوک ریشه دندان همان طور که گفتیم به علت نفوذ باکتری ها به پالپ دندان اتفاق می افتد. ولی شرایطی وجود دارد که به رخ دادن این اتفاق کمک می کند:

  • بهداشت نامناسب و ضعیف دندان: اگر بهداشت دندان ها و لثه ها به خوبی رعایت نشود (یعنی مثلا دو بار مسواک زدن در روز یا استفاده از نخ دندان و …)، خطر ابتلا به خرابی دندان، بیماری های لثه و البته آبسه دندان و بیماری ها و مسائل و مشکلات دیگر قطعا بیشتر می شود.
  • رژیم غذایی پر از قند و شرین: مصرف زیاد و مکرر نوشیدنی ها و غذاهایی که قند زیادی دارند، می تواند به خرابی دندان ها و در نتیجه ایجاد آبسه دندان کمک زیادی کند. مثلا شیرینی و نوشابه دو مورد از خوراکی هایی هستند که قند بسیار بالایی دارند و مصرف آن ها هم بین مردم زیاد است.

 

عوارض جانبی

آبسه یا عفونت دندان چیست؟

آبسه دندان از آن دسته مشکلاتی است که حتما باید تحت درمان قرار بگیرد. اگر آبسه همچنان درمان نشده باقی بماند و در نهایت پاره شود، وضعیت بسیار خطرناک می شود. با این که با پاره شدن آبسه دردی که احساس می کنید کاهش پیدا می کند ولی مشکلات بعدی و عوارض شدید تری بدن تان را درگیر خود می کند. به همین دلیل حتی اگر آبسه پاره شد، باز هم باید به فکر درمان آن باشید و فکر نکنید که همه چیز تمام شده است.

اگر آبسه درمان نشود و عفونت دندان تخلیه نشود، ممکن است عفونت به استخوان فک و دیگر بخش های سر و گردن سرایت کند. حتی در موارد شدید ممکن است دچار سپسیس یا عفونت خون شوید. سپسیس اصلا خبر خوشایندی محسوب نمی شود چون که یک مشکل خیلی جدی و خطرناک است که کل بدن را دچار مشکل می کند و حتی ممکن است عدم درمان آن به قیمت جان تان تمام شود.

اگر به هر دلیل سیستم ایمنی بدن تان ضعیف است و آبسه دندان تان را درمان نکنید، همه مواردی که گفتیم خیلی راحت تر و فرآیند بیماری تان سریع تر پیش می رود. یعنی در صورتی که ضعف سیستم ایمنی دارید باید خیلی بیشتر مراقب باشید.

 

جلوگیری از آبسه دندان

آبسه یا عفونت دندان چیست؟

برای جلوگیری از آبسه دندان، مهم ترین کاری که باید انجام دهید این است که از ایجاد خرابی دندان جلوگیری کنید یا اگر دندان تان خراب شده است از پیش رفتن آن جلوگیری کنید. برای مقابله با خرابی دندان هم باید خوب بهداشت دندان و دهان را رعایت کنید و اقداماتی انجام دهید از جمله:

  • استفاده از آب فلوراید دار برای نوشیدن
  • مسواک زدن به طور مرتب و روزی حداقل دو بار. بهتر است خمیر دندان هم حاوی فلوراید باشد
  • استفاده از نخ دندان و وسایل دیگر برای تمیز درن میان دندان ها، که باید به صورت مرتب و هر روز انجام شود
  • تعویض مسواک به صورت دوره ای. معمولا عمر مسواک بین 3 تا 4 ماه است. البته اگر زودتر از این مدت مسواک زبر شد یا موهای آن خم شد و دچار به هم ریختگی شد، باید آن را تعویض کنید.
  • خوردن غذای سالم و خوراکی هایی که قند زیادی ندارند. به علاوه میان وعده و خوراکی های مختلف هم بهتر است زیاد نخورید
  • مراجعه به دندان پزشک به صورت دوره ای برای بررسی وضعیت دندان و پاکسازی و تمیز کردن حرفه ای دندان ها
  • استفاده از ضد عفونی کننده یا دهان شویه های فلوراید برای محافظت بیشتر دندان ها در برابر خرابی و فعالیت های باکتریایی