slide layer
slide layer
slide layer
slide layer

copyright

جرم و رسوب دندان چیست؟

بسیاری از ما تفاوت جرم و رسوب و پلاک دندانی را نمی‌دانیم. جرم و پلاک هر دو از جمله متداولترین مشکلات دندانی به شمار می‌آیند. تجمع پلاک زیاد در سطح دندان می‌تواند منجر به پوسیدگی دندان و عفونت لثه شود. جرم در واقع پلاک کلسیتی شده است و به رسوب سخت معدنی گفته می‌شود که در سطح دندان تشکیل می‌شود. یکی از نشانه ‌های جرم دندان، تشکیل خط زبر و برجسته ‌ای در قاعده دندان است. با این حال ممکن است جرم در زیر خط لثه تشکیل شود و آن را نبینید. دندانپزشک می‌تواند جرم تشکیل شده در سطح دندان را پاک نماید. با مراقبت‌های بهداشتی می‌توانید جلوی تشکیل مجدد جرم در سطح دندان را بگیرید. با آگاهی یافتن از حقایق زیر بهتر و هوشمندانه تر می‌توانید به مراقبت از دندان‌های خود کمک کنید.

جرم و رسوب دندان چیست؟

شکل- تصویر سمت چپ دندان سالم و تصویر سمت راست دندانی را نشان میدهد که پلاک در سطح آن تشکیل شده است. لثه پیرامون دندان پلاک گرفته، ملتهب و متورم شده است.

 

جرم چیست؟

حتی در صورتی که به خوبی از دندان‌های خود مراقبت کنید باز هم باکتری‌های زیادی در دهان شما زندگی می‌کنند. ترکیب باکتری‌ها، پروتئین‌ها و ذرات غذا در دهان، لایه چسبنده ای به نام پلاک در سطح دندان تشکیل می‌دهد. پلاک سطح دندان را پوشانده و ممکن است به سطح زیر لثه نیز برسد یا به پر شدگی دندان یا ترمیمهای دیگر بچسبد. پلاک‌ حاوی باکتری‌هایی است که به مینای دندان آسیب رسانده و منجر به پوسیدگی و کرم خوردگی دندان می‌شوند. اما در صورتی که به طور منظم پلاک دندانی را پاک کنید، از آسیب‌های ماندگار دندان و پوسیدگی و عفونت لثه جلوگیری می‌شود.

در صورتی که پلاک در سطح دندان بماند و سخت شده به جرم تبدیل شود مشکلات بیشتری ایجاد می‌شود. جرم یا رسوب دندان، در حقیقت پلاک سخت شده در سطح دندان است که عمدتا باکتری‌های مرده معدنی سازی شده همراه با مقدار کمی پروتئین‌های معدنی (حاصل از بزاق دهان) است. جرم دندان از نظر شیمیایی از فسفات کلسیم، کربنات کلسیم و فسفات منیزیوم ساخته شده است. جرم می‌تواند در سطح لثه و یا زیر آن نیز تشکیل شود و می‌تواند بافت‌های لثه را تحریک نماید. تشکیل جرم باعث می‌شود پلاک سطح بیشتری برای چسبیدن داشته باشد و بیشتر رشد کند. این وضعیت می‌تواند منجر به مشکل جدی‌تری مانند پوسیدگی دندان و بیماری لثه شود. جرم دندان نه تنها سلامت دندان‌ها و لثه را به مخاطره می‌اندازد بلکه مشکل زیبایی نیز برای دندان‌ها ایجاد می‌نماید. از آنجایی که لایه جرم دندان متخلخل است، به سهولت رنگدانه ‌ها را به خود جذب کرده و تغییر رنگ پیدا می‌کند بنابراین هنگامی که چایی یا قهوه مصرف می‌کنید یا سیگار می‌کشید جرم باعث بدرنگ شدن دندان می‌شود. برای پاک کردن جرم و رسوب باید از ابزار مخصوصی در مطب دندانپزشکی استفاده شود.

جرم و رسوب دندان چیست؟

جرم چه تأثیری بر دندان‌ها و لثه می‌گذارد؟

جرم باعث می‌شود مسواک زدن و نخ دندان کشیدن سخت‌تر و ناکارآمد شود. بنابراین احتمال پوسیدگی و کرم خوردگی افزایش پیدا می‌کند.

جرم‌هایی که در بالای سطح لثه تشکیل می‌شوند، لثه را تحریک کرده و به آن آسیب می‌رسانند. به مرور زمان این وضعیت می‌تواند منجر به بیماری پیشرفته لثه شود. خفیف‌ترین نوع بیماری لثه ژنژیویت نام دارد. هنگامی که مرتباً مسواک می‌زنید و نخ دندان می‌کشید، دهان‌شویه ضد عفونی‌ کننده استفاده می‌کنید و جرم گیری انجام می‌دهید، این نوع بیماری لثه متوقف شده و تاثیر آن برگشت پذیر است. اما در صورتی که در همین جا بیماری لثه را متوقف نکنید، وضعیت آن بدتر شده و شیارهای عمیقی بین دندان و لثه تشکیل می‌شود که به آن پاکِت گفته می‌شود. پاکت‌ها محل مناسبی برای پنهان شدن باکتری‌ها و تجمع ذرات غذا و پیشروی عفونت لثه هستند. به وضعیت پیشرفته بیماری لثه، پریودنتیت گفته می‌شود. سیستم ایمنی مواد شیمیایی برای مقابله با میکروب‌ها ارسال مینماید و این مواد با باکتری‌ها ترکیب می‌شوند که منجر به برانگیختگی بافت‌ها می‌شود. به تدریج استخوان پیرامون دندان نیز تحت تأثیر بیماری لثه قرار گرفته و آسیب می‌بیند. جالب است بدانید برخی پژوهش‌ها بین باکتری‌های عامل بیماری لثه و بیماری قلبی و مشکلات دیگر پزشکی ارتباطهایی پیدا کرده ‌اند.

جرم و رسوب دندان چیست؟

از کجا بدانیم دندانمان جرم گرفته است؟

جرم دندان بر خلاف پلاک که لایه بی ‌رنگی از باکتری‌ها است، معدنی سازی شده و تغییر رنگ پیدا می‌کند و به سهولت با چشم دیده می‌شود مگر این که در زیر سطح لثه تشکیل شده باشد. جرم در هنگام لمس، زبر است و با مسواک زدن تنها، پاک نمی‌شود. جرم باعث تحریک لثه و التهاب و خونریزی و در نهایت بیماری لثه می‌شود. هنگامی که در سطح زیر لثه  جرم تشکیل می‌شود، منجر به تورم و سهولت خونریزی آن می‌شود.

تجمع جرم در بالای سطح لثه را می‌توانید با رنگ زرد یا قهوه ای ببینید. در صورتی که جرم گیری انجام نشود محدوده لکه بزرگ‌تر می‌شود. جرم زیر سطح لثه ممکن است به رنگ قهوه‌ ای یا سیاه دیده شود. به خاطر داشته باشید تنها متخصص می‌تواند جرم و رسوب دندان را با جرم گیری پاک کند و در این زمینه مسواک زدن کمکی نمی‌کند.

جرم و رسوب دندان چیست؟

چگونه می‌توان از تشکیل جرم دندان جلوگیری کرد؟

همیشه بهترین درمان پیشگیری است بنابراین نباید بگذارید جرم در سطح دندان‌ها تشکیل شود. برای این منظور باید اقدامات زیر را انجام دهید:

  • مرتباً مسواک بزنید. حداقل روزی دو مرتبه مسواک بزنید و هر مرتبه باید حداقل دو دقیقه زمان ببرد. در صورتی که تنها 30 ثانیه مسواک بزنید نمی‌توانید پلاکهای دندانی را پاک کرده و مانع تشکیل جرم دندان شوید. از مسواکی با موهای نرم استفاده کنید. مسواک باید به اندازه ‌ای کوچک باشد که بتوان آن را به نواحی مختلف دندانی از جمله عقب دهان رساند.
  • خمیر دندان ضد پوسیدگی حاوی فلوراید استفاده کنید. فلوراید به ترمیم آسیب ‌دیدگی مینای دندان کمک می‌کند. برخی از محصولات حاوی موادی به نام تری کلوسان هستند که با باکتری‌های موجود در پلاک مقابله می‌کند.
  • حتماً مرتباً نخ دندان بکشید. هر چقدر هم که خوب مسواک بزنید، نخ دندان کشیدن تنها راه تمیز کردن پلاک بین دندان‌ها و خارج کردن ذرات غذا در این ناحیه می‌باشد. مسواک نمی‌تواند به این نواحی دسترسی داشته باشد.
  • مرتباً از دهان‌شویه ضد عفونی ‌کننده برای از بین‌ بردن باکتری‌های عامل پلاک دندانی استفاده کنید.
  • مراقب برنامه غذایی خود باشید. باکتری‌های موجود در دهان از قند و نشاسته ذرات غذایی باقی مانده در دهان تغذیه می‌کنند. هنگامی که باکتری‌ها ذرات غذا را مصرف می‌کنند مواد شیمیایی مضر اسیدی تولید می‌کنند. با مصرف غذاهای سالم، مقدار قند مصرفی خود را محدود کنید تا فعالیت باکتری‌های دهان محدود شود. هر بار که غذا می‌خورید به باکتری‌های موجود در دهانتان نیز غذا میدهید. لازم نیست کلاً مصرف غذاهای حاوی قند و شکر را کنار بگذارید بلکه باید دفعات مصرف آنها را کاهش دهید. هر بار پس از صرف غذا مقدار زیادی آب بنوشید و دندان‌های خود را مسواک بزنید.
  • سیگار نکشید. پژوهش‌ها نشان می‌دهند افرادی که سیگار می‌کشند یا سایر انواع دخانیات را استعمال می‌نماید بیشتر دچار جرم و رسوب دندان می‌شوند.

 

به محض تشکیل جرم در سطح دندان، تنها دندانپزشک می‌تواند دندان‌های شما را تمیز کند. بنابراین هر شش ماه یک بار برای جرم گیری به دندانپزشک مراجعه کنید تا از مشکلات و پیامدهای آن اجتناب شود.

 

http://wmsmile.com/what-is-tartar/